Ga er even voor zitten, want geloof me: deze documentaire wil je zien. The Settlers van Louis Theroux onderzoekt het leven van Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Niet een bepaald luchtig onderwerp, maar Louis Theroux benadert dit onderwerp met zijn kenmerkende objectiviteit en laat zien hoe Joodse Israëli’s op illegale wijze nederzettingen bouwen en hoe zij nog altijd dagelijks de Palestijnen onderdrukken.
Als ik de duivel zou moeten beschrijven, dan komt die in de vorm van Daniella Weiss. Deze extreemrechtse Joodse koloniste, een 79-jarige vrouw, is verantwoordelijk voor de oprichting van bijna alle Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Als je haar op straat zou zien lopen, zou je nooit denken dat deze schattig ogende vrouw een diepe haat jegens Palestijnen koestert en alles op alles zet om hen uit het ‘beloofde land’ te verdrijven. Wat deze documentaire zo bizar maakt, is dat ze daar volkomen open over is. In haar ogen is er maar één waarheid: de Westelijke Jordaanoever of zoals zij het noemt, ‘Judea en Samaria’, behoort toe aan de Joodse gemeenschap. Ze doet er alles aan om dat gebied volledig toe te eigenen.
Ik wil hier niet te diep ingaan op de historische vraag wie er ‘eerst’ was of wie er meer recht op het land heeft. Maar één feit staat vast: Israël bouwt nederzettingen op illegale wijze, vaak vlak naast Palestijnse dorpen, om zo controle uit te oefenen over het gebied. Dit is in strijd met het internationaal recht en wordt ook als illegaal beschouwd door de VN, maar Israël trekt zich daar weinig van aan.
Voor Palestijnen betekent dit een dagelijkse realiteit van onderdrukking. Om bijvoorbeeld naar de supermarkt of naar school te gaan, moeten ze langs meerdere Israëlische checkpoints. Ze mogen niet over bepaalde wegen lopen of rijden. Palestijnse boeren durven vaak hun land niet meer op, uit angst voor intimidatie, bespuugd worden, of zelfs geweld. Israël beweert dat het leger aanwezig is voor de veiligheid van ‘the settlers’, maar in de praktijk is het vooral een manier om Palestijnen te onderdrukken.
In mijn ogen heeft dit allang niets meer met kolonialisme te maken, maar met een goed voorbereid plan van de Israëlische overheid — al zullen ze dat natuurlijk nooit openlijk toegeven.
Bekijk deze aflevering zelf om te zien wat zich daar afspeelt. De documentaire is vanaf 12 juni te zien op NPO 3 en NPO Start. Voor wie niet wil wachten: gebruik een VPN en stel die in op het Verenigd Koninkrijk — dan kun je de aflevering meteen bekijken op BBC iPlayer.
Beeld: Documentaire The Settlers, Louis Theroux
