Het diabetesmedicijn Ozempic is in korte tijd extreem populair geworden — en niet om de juiste redenen. Een bijwerking is namelijk dat je ervan afvalt, en daardoor wordt het veelal misbruikt door mensen die het alleen met dat doel in ogen gebruiken. Met als gevolg dat de mensen die het daadwerkelijk nodig hebben — diabetespatiënten — er niet meer aan kunnen komen.
Daniëlle Jansen (Nieuw Sociaal Contract) kreeg de mogelijkheid om hier in een brief vragen over te stellen, die minister Dijkstra (Medische Zorg) schriftelijk heeft beantwoord.
De brief is hier online te lezen, maar ik zal de belangrijkste stukken er even uitpakken.
Vraag: Hoe wordt toezicht gehouden op reclame-uitingen en marketingpraktijken met betrekking tot medicijnen zoals Ozempic om ervoor te zorgen dat ze in
overeenstemming zijn met de wetgeving?
Antwoord: Voor Ozempic is een recept nodig, en zoals beschreven in de Geneesmiddelenwet is publieksreclame voor recept-plichtige geneesmiddelen niet toegestaan. Dit is om ongewenste beïnvloeding te voorkomen. Bewuste of onbewuste aanmoediging van het gebruik van een geneesmiddel is verboden. Dit geldt voor artsen en fabrikanten, maar ook voor bijvoorbeeld influencers en journalisten. Daarnaast hebben de farmaceutische industrie en media ook eigen gedragscodes en zijn ze aangesloten bij de Keuringsraad1. Het gaat om verschillende regels, bijvoorbeeld over het noemen van een merknaam en het vermelden van bijwerkingen en risico’s. De IGJ houdt toezicht op de naleving van de wettelijke regels. Daarbij beoordeelt zij per geval of er sprake is van reclame, en treedt waar nodig op.
Vraag: Welke stappen neemt u om ervoor te zorgen dat Ozempic wordt voorgeschreven en ter hand gesteld volgens de juiste indicaties en dat de beschikbaarheid ervan voor diabetespatiënten niet in gevaar komt?
Antwoord: Het tekort aan Ozempic komt door een extreem hoge vraag, wat een
beschikbaarheidsprobleem oplevert in Nederland, de EU en wereldwijd. De
fabrikant is bezig met opschaling van de productie. Ik hoop dat voorschrijvers hun
verantwoordelijkheid nemen en het advies van het College ter Beoordeling van
Geneesmiddelen (CBG) volgen. Het CBG roept sinds 2023 op om Ozempic niet
zonder toezicht van een arts off-label te gebruiken. Daarnaast zijn artsen eerder
geïnstrueerd het geneesmiddel niet off-label voor te schrijven om de beschikbare
voorraden vooral in te zetten voor bestaande diabetespatiënten.
Op Europees niveau wordt off-label gebruik van Ozempic in kaart gebracht en
worden ‘best practices’ uitgewisseld over hoe met tekorten om wordt gegaan.
Verder wordt vanuit de ‘Medicine Shortages Steering Group’ (MSSG)
communicatie opgesteld richting onder andere artsen en apothekers, om te zorgen
dat Ozempic ingezet wordt bij de patiënten die dit het hardst nodig hebben.
Tenslotte heeft het tekort aan Ozempic tot illegale handel in het geneesmiddel en
in vervalsingen daarvan geleid. De IGJ heeft reeds webshops gesloten die het
middel illegaal verkochten. Op Europees niveau werkt het EMA onder andere met
EUROPOL samen om illegale handel en vervalste Ozempic te bestrijden.
Bron: Rijksoverheid // Beeld: Diana Polekhina on Unsplash
