De grote vraag over het nieuwe kabinet was natuurlijk of er voor iemand als ik, die vind dat de PVV, gezien haar standpunten en gezien de uitspraken van haar leider, niet in welke regering dan ook thuis hoort, nog wat te glimlachen viel gisteren.
Nee, je kunt het Wilders niet kwalijk nemen dat toen hij aan het begin van zijn verhaal zei dat de zon in Nederland weer gaat schijnen, het bij mij net keihard begon te regenen. Maar verder was het een heel bijzondere aankondiging gistermorgen. Volgens de kranten om twee redenen, volgens mij om drie.
Er waren twee opvallend unieke zaken aan die presentatie. De eerste was natuurlijk dat de vier partijen niet gezamenlijk en naast elkaar hun verhaal vertelden, maar keurig om de beurt. Waarschijnlijk om uit te stralen hoe groot de eenheid wel niet was.
Daarnaast is het nog nooit voorgekomen dat een nieuw kabinet wordt gepresenteerd zonder dat de premier bekend is.
Later bleek dat Pieter Omtzigt nog steeds kwaad is op Plasterk, omdat die in de Tweede Kamer verteld heeft dat Omtzigt, toen die boos het overleg verliet, niet naar huis ging, maar met Plasterks dienstauto naar een hotel was gereden.
Vanmorgen stond er een ingezonden brief in De Telegraaf waarin Plasterk zijn excuus daarvoor aanbiedt. De brief eindigt met: ‘Sorry, Pieter. Mag ik nu weer jouw vriendje zijn?’
Er stond niet achter: ‘Want dan kan ik premier worden, en dat wil ik zo graag. Ik ben namelijk als minister en als informateur mislukt, dus ik wil graag laten zien dat ik echt wel iets kan.’
De derde unieke zaak bij de presentatie was dat die werd geleid door de woordvoerder van Geert Wilders. Deze Sebastian Kruis heeft in het verleden Mussolini ‘de beste staatsman ooit’ genoemd.
Toch vond kamervoorzitter Bosma van de PVV het onterecht als de PVV ‘extreemrechts’ wordt genoemd.
Helaas was er verder weinig om vrolijk over te worden. De belangrijkste beloften die vooraf waren gedaan, gingen over terugdringen migratie, stikstof en bestaanszekerheid.
De maatregelen om asielaanvragen te verminderen gaan in tegen Europese regels, en dat geldt ook voor stikstof
Alle landen van de Europese Unie hebben gezamenlijk hier afspraken over gemaakt, en als Nederland gaat vragen om een uitzonderingspositie, dan moeten alle andere 26 landen akkoord gaan. Nederland vangt relatief weinig asielzoekers op, in tegenstelling tot wat altijd wordt beweerd, dus dat gaat niet lukken.
Ook heeft Nederland al enige jaren een uitzonderingspositie gekregen over stikstof en heeft Brussel de afgelopen periode de huidige minister Piet Adema duidelijk gemaakt dat het nu afgelopen is daarmee. Ook dat gaat dus niet lukken.
Dat het minimumloon niet wordt verhoogd, terwijl alle vier partijen dat wel hadden beloofd, geeft aan dat bestaanszekerheid helaas niet hoog op de lijst staat bij het kabinet. Wel krijgen aandeelhouders een belastingvoordeel. Dat klinkt dus heel anders.
Valt er nu echt niets positiefs te zeggen over de plannen? Jazeker. Maar telkens wel met twijfel over de uitwerking.
Zo lijkt 22% ambtenaren weg bij de ministeries een flinke bezuiniging, maar afgelopen woensdag schreef de Rekenkamer dat er juist te weinig ambtenaren zijn in Den Haag door de vele niet ingevulde vacatures. Het gevolg daarvan is dat er miljarden op allerlei planken liggen, die zouden moeten worden uitgegeven en waar mensen en bedrijven recht op hebben, maar die dossiers konden niet worden verwerkt.
Gratis kinderopvang lijkt mooi, maar waar wordt die opvang dan wel van betaald? En er is nu al een tekort aan medewerkers in die sector. En eigen risico verminderen is natuurlijk een goed idee, maar er staat niet bij hoe dat gat in de begroting gedicht wordt. Gaan de premies dan omhoog, zodat wij er toch niet op vooruit gaan?
Natuurlijk kun je zeggen: Geef ze een kans. Die kans krijgen deze vier partijen ook. Net als iedereen ben ik erg benieuwd.
Beeld: Michael Fousert on Unsplash
