Ketikoti is (nog) geen nationale feestdag in Nederland, al is daar zeker de laatste jaren wel meer om te doen. Maar wat vieren we eigenlijk op 1 juli met Ketikoti, en waarom is het zo belangrijk dat we dat blijven doen — en dat het erkend wordt als nationale feestdag?
Op Ketikoti (je spreekt het overigens uit als ‘kittie kottie’) vieren de afschaffing van de slavernij. De dag wordt ook wel Emancipatiedag genoemd; de naam Ketikoti komt uit Suriname.
Op 1 juli 1863 werd de slavernij officieel afgeschaft in het Nederlandse Koninkrijk, met de invoering van de Emancipatiewet. In Suriname ging dat alleen anders; met ingang van deze wet hadden ze alsnog een speciale regel dat de ‘vrije’ slaven alsnog tien jaar op plantages moesten werken. Daarom wordt ook wel 1873 aangehouden, en dat is de reden dat vorig jaar de 150 jaar werd gevierd en herdacht.
Ketikoti wordt in Nederland (gelukkig) steeds bekender en groter gevierd en herdacht, bijvoorbeeld op het Amsterdamse Museumplein. Deze dag wordt traditiegetrouw gevierd met veel dans, muziek en heerlijk Surinaams eten zoals heri heri (een gerecht met cassave, zoete aardappel, bananen, bakkeljauw en ei), een gerecht dat ontstond op de plantages waar de slaven werkten.
Ieder jaar is Bigi Spikri ook een enorme gebeurtenis; een optocht waarin mensen meelopen gekleed in de kleurvolle, traditionele kleding.
Benieuwd wat je vandaag verder kan doen met Ketikoti? Traditiegetrouw is de herdenking in het Amsterdamse Oosterpark, bij het Nationaal monument slavernijverleden. De Bigi Spikri optocht begint in Amsterdam bij het Waterlooplein en eindigt dan vervolgens hier in het Oosterpark — daarna is het feest op Museumplein.
Ook in Utrecht is er Ketikoti Festival, dat van 12 tot 10 duurt. In Haarlem vieren ze Ketikoti bij De Schuur, vanaf 4 uur ’s middags.
Beeld: Arti Nokhai / Ketikoti Utrecht
