Het laatste kabinet Rutte is vorige zomer toch niet voor niets gevallen: Rutte heeft zijn zin en zijn baan, hij wordt nu echt secretaris-generaal van de NAVO. Sommige kranten noemen Rutte de nieuwe baas van de NAVO, maar dat is echt te veel eer. Amerika is de baas in dat bondgenootschap en luistert eventueel naar Duitsland en Frankrijk, maar zeker niet naar Rutte. Nee, in zijn nieuwe baan is Rutte meer secretaris dan generaal.

Zijn zogenaamd plotselinge ambitie om toch die baan te krijgen heeft ons niet alleen een kabinet gekost, maar ook veel aanzien in de rest van de wereld vanwege zijn weigering het excessieve geweld dat Israël gebruikt in Gaza te veroordelen. Rutte moest om die NAVO-baan te krijgen kritiekloos de Amerikanen volgen en mocht dus geen enkele twijfel uiten over Netanyahu’s beleid, dat tot nu toe meer dan 35.000 burgerdoden heeft gekost.

Natuurlijk is Ruttes afscheid van de Nederlandse politiek een einde van een tijdperk. Hoe zal hij later herinnerd worden?

Wat vaak wordt vergeten, is dat Rutte in het begin allesbehalve onomstreden was. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2006 haalde nummer twee, Rita Verdonk, een ongekend aantal voorkeursstemmen, zelfs meer dan de nummer één, Mark Rutte. Zij besloot Rutte uit te dagen tot een duel; uiteindelijk verloor zij maar nipt.

Vervolgens verdween zij in het niets en ging Rutte het kabinet in. Daar zit hij nog steeds tot volgende week dinsdag het definitieve einde zich aandient.

Rutte liet in de eerste twee kabinetten zien wel degelijk daadkrachtig te kunnen zijn. Voor mensen die hem vooral kennen van de laatste twee kabinetten (met D66, CDA en CU) moet dat een heel verrassende opmerking zijn.

Zeker in Rutte 2, met de PvdA onder Samsom, zijn er veel beslissingen genomen. Dat die voor een groot gedeelte later weer moesten worden teruggedraaid, ach, een kniesoor die daar op let.

Maar ja, die laatste twee kabinetten waren eigenlijk dramatisch, net zoals zijn eerste met gedoogsteun van de PVV uiteindelijk een ramp was. Zijn manier van doen, nog meer dan zijn besluiteloosheid, heeft een groot stempel gedrukt op de Nederlandse politiek en op het enorme wantrouwen dat er nu heerst tegenover politici in Den Haag. Een premier die naar hartelust liegt, dan wel plotselinge aanvallen van geheugenstoornissen heeft, is heel erg slecht voor ons vertrouwen. En als dan telkens zijn eigen partij én de coalitiepartijen dat laten gaan om maar aan de macht te kunnen blijven, is dat eigenlijk een schande.

Kaags ‘hier scheiden onze wegen’ had gevolgd moeten worden door steun voor een motie van wantrouwen, maar ja: dat durfde haar partij niet.

Gevolg van dit contante draaien en verdraaien was natuurlijk dat steeds meer mensen een hekel kregen aan de gevestigde partijen. FvD, BBB, maar ook andere partijen zoals NSC van Pieter Omtzigt hebben daarvan geprofiteerd.

En die andere handicap van de laatste twee kabinetten: besluiteloosheid dan wel niets doen als de nood aan de man is, heeft voor grote, eigenlijk zeer grote problemen gezorgd.

Natuurlijk het toeslagenschandaal en het laten doormodderen van de problemen van de Groningers, maar ook en misschien wel vooral de klimaatscrisis.

Wij in Nederland zijn waarschijnlijk het slechtste kindje van de klas, als het gaat om maatregelen om de opwarming van de aarde tegen te houden. Gewoon niets doen, oftewel nog een commissie, nog een keer Johan Remkes, weer wegkijken als de boeren snelwegen bezetten, heeft ervoor gezorgd dat wij nu met problemen geconfronteerd worden die Ruttes kabinetten eerder groter dan kleiner hebben gemaakt.

Rutte gaf zichzelf gisteravond in het Jeugdjournaal een 6,5. Ik ben bang dat de geschiedenis later daar een onvoldoende van gaat maken.

Beeld: Mark Rutte Minister-President Instagram

Psst… Volg je ons al op Instagram?

Pieter Veenboer

Ontdek meer van The Blue Note

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder